برنامه حفاظت از دارایی‌های دولت عراق، بهره‌وری انرژی و انطباق زیست‌محیطی

سخنرانی افتتاحیه — امیر الموسوی

رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های راهبردی اسفر

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای معاون محترم وزیر نفت، مدیران کل و رؤسای محترم تشکیلات و شرکت‌های نفتی، نمایندگان محترم دوایر فنی، برنامه‌ریزی و نظارتی، مهمانان گرامی، هر یک با نام، سمت و جایگاه خویش؛ سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

خرسندم که در این دیدار، که جمعی از برگزیدگان مدیریت بخش نفت عراق را گرد هم آورده است، به شما خوشامد بگویم؛ دیداری پیرامون موضوعی که به یک دارایی منفرد یا تأسیساتی خاص محدود نمی‌شود، بلکه به ارزشی ملی مربوط است که طی دهه‌ها انباشته شده است: دارایی‌های نفتی دولت، و اینکه چگونه از آن‌ها پاسداری کنیم، عمر عملیاتی‌شان را طولانی‌تر کنیم، قابلیت اطمینانشان را بالا ببریم و توقف‌ها، زیان‌ها و اتلاف‌های اجتناب‌پذیر را کاهش دهیم.

چالش امروز دیگر تنها در داشتن دارایی‌ها نیست، بلکه در شیوه‌ای است که چرخه عمر آن‌ها را مدیریت می‌کنیم. دارایی فقط هنگام توقف کامل ارزش خود را از دست نمی‌دهد، بلکه زمانی نیز که خرابی‌ها تکرار می‌شوند، هزینه نگهداری بالا می‌رود، داده‌ها پراکنده می‌شوند، واکنش به مخاطرات به تأخیر می‌افتد، یا نگهداری از تصمیمی پیشگیرانه و مبتنی بر شواهد به رسیدگی پس از بروز مشکل تبدیل می‌شود.

از همین رو، گذار از رسیدگی به موارد منفرد به نظامی یکپارچه برای مدیریت ایمنی و یکپارچگی دارایی‌ها (Asset Integrity) اهمیت می‌یابد؛ نظامی که بازرسی فنی، مدیریت خوردگی، ایمنی خطوط لوله، تحلیل مبتنی بر مخاطره، داده‌های دیجیتال، قابلیت اطمینان عملیاتی و انطباق زیست‌محیطی را در چارچوبی واحد و قابل اندازه‌گیری و پیگیری به هم پیوند می‌دهد.

حاضران گرامی،

آنچه امروز مطرح می‌کنیم جایگزین تجربه‌های وزارت نفت و شرکت‌های آن، یا نظام‌های فنی انباشته‌شده آن نیست، بلکه چارچوبی برای هم‌افزایی با آن‌هاست. فلسفه این ابتکار بر این پایه استوار است که تجربه عراقی اساس کار است و ارزش افزوده مشارکت‌های فنی در انتقال روش‌شناسی‌های پیشرفته، تسریع تشخیص، تبدیل داده‌ها به تصمیم و ایجاد توانمندی‌های ملی پایدار و قابل گسترش نهفته است.

از این رو، نقشه راه در مراحلی روشن طراحی شده است: با تشخیص، تعیین خط مبنای ملی و تعیین اولویت‌ها آغاز می‌شود، سپس به بسته‌های اجرایی منتخب و قابل اندازه‌گیری می‌رسد، و پس از اثبات نتایج، گسترش و تدوین رویه‌ها، استانداردها و توانمندی‌های ملی انجام می‌شود تا به نظامی پخته‌تر در داده‌های زیست‌محیطی، انتشارها، اندازه‌گیری، گزارش‌دهی و راستی‌آزمایی (MRV) و آمادگی برای تأمین مالی زیست‌محیطی و اقلیمی برسیم؛ همه این‌ها در چارچوب قوانین عراق و مصوبات نافذ دولت.

مؤسسه اسفر، با همکاری شریک فنی خود CIS Egypt، این ابتکار را سکویی ملی و باز برای هم‌افزایی با تشکیلات وزارت نفت و شرکت‌های عراقی ذی‌ربط می‌داند، نه پروژه‌ای جداافتاده. موفقیت در اینجا با شمار مطالعات یا ارائه‌ها سنجیده نمی‌شود، بلکه با توان ما در تبدیل تشخیص به اجرا، اجرا به نتایج قابل اندازه‌گیری، و نتایج به دانش و توانمندی پایدار عراقی.

به باور ما یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که این کارگاه شایسته است با آن به پایان برسد این است: چگونه قالبی برای همکاری نهادی و فنی بسازیم که تخصص و توان اجرایی را با هم به کار اندازد، فاصله زمانی میان شناسایی مشکل تا به اجرا گذاشتن راه‌حل را بهبود بخشد و هم‌پوشانی رویه‌ها و اتلاف عملیاتی را کاهش دهد، با پاسداری کامل از چارچوب‌های قانونی و نهادی مصوب؟

این پاسخی نیست که بخواهیم از پیش تحمیل کنیم، بلکه پرسشی است که پیش روی صاحبان تصمیم و تجربه در این سالن می‌گذاریم، زیرا بهترین الگوی اجرا الگویی است که از نیاز واقعی شرکت‌ها برخیزد، از توانمندی‌های تشکیلات وزارتخانه بهره گیرد و تخصص فنی ویژه را هر جا که لازم باشد به آن بیفزاید.

خانم‌ها و آقایان،

امیدواریم ارزش واقعی این دیدار در توصیه‌هایی عملی و روشن نمود یابد: اولویت‌ها کدام‌اند؟ کار را از کدام دارایی‌ها و تأسیسات باید آغاز کرد؟ چه داده‌هایی لازم است؟ شکاف‌های توانمندی کدام‌اند؟ و کدام قالب هم‌افزایی نهادی می‌تواند این چشم‌انداز را به مسیری اجرایی، قابل اندازه‌گیری و قابل گسترش تبدیل کند؟

اگر امروز به این پرسش‌ها پاسخی حرفه‌ای بدهیم، نخستین گام را در مسیری برداشته‌ایم که هدفش در بیان ساده و در اثر بزرگ است: حفاظت از ارزش دارایی‌های دولت، ارتقای کارایی و قابلیت اطمینان آن‌ها، کاهش زیان‌های اجتناب‌پذیر، و ایجاد توانمندی پایدار عراقی برای مدیریت آن‌ها.

بار دیگر از جناب آقای معاون وزیر نفت، مدیران کل و همه نمایندگان شرکت‌ها و دوایر، و از همه کسانی که در برگزاری این دیدار سهم داشتند سپاسگزاری و قدردانی می‌کنم و چشم به راه گفت‌وگویی حرفه‌ای، صریح و ثمربخش هستم که منافع ملی و نتیجه اجراپذیر را در صدر اولویت‌ها قرار دهد.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.